Węglowodany – ich rola w diecie

Węglowodany ich rola w diecie

Węglowodany – ich rola w diecie

Witam wszystkich ponownie. Dziś chciałbym napisać troszkę o węglowodanach jako że zaraz po białku jest to najchętniej dostarczany makroskładnik w naszej diecie. Węglowodany nie jedno mają imię dlatego też chciałbym Wam je pokrótce opisać, pokazać ich podział oraz to jaką pełnią rolę w naszej diecie.

Węglowodany – czym są?

Węglowodany czyli inaczej pisząc są to sacharydy lub cukry. Są związkami chemicznymi składającymi się z węgla, wodoru oraz tlenu. Występują one w organizmach roślinnych jak i również zwierzęcych. Charakteryzują się słodkim smakiem i są łatwo rozpuszczalne w wodzie. Syntezowane są głównie przez rośliny z dwutlenku węgla i wody w procesie fotosyntezy. Zwierzęta mogą syntezować niektóre węglowodany z tłuszczy i białek, ale większość z nich jest pochodzenia roślinnego. Węglowodany są niezbędnym źródłem pokarmu, obok lipidów stanowią główne źródło energii oraz są paliwem dla naszego mózgu. Człowiek ze spalenia 1g węglowodanów otrzymuję ok. 4 kcal. Sprawują również funkcję magazynową, transportową oraz budulcową. W organizmie są wykorzystywane do syntezy aminokwasów glukogennych.

Węglowodany w naszym ciele są magazynowane w niewielkich ilościach tj. około 350-450g. Taki zapas wystarcza nam na 12 godzin przy zapotrzebowaniu na około 2800 kcal. Występują w postaci glikogenu w wątrobie, mięśniach, nerkach oraz w niewielkiej ilości bo ok. 20g w surowicy krwi.
Spożywanie węglowodanów w nadmiarze może prowadzić do otyłości ponieważ ich nadmiar przekształcany jest w tłuszcze: trójglicerydy i w tej postaci odkładają się w naszym organizmie.

Węglowodany regulują poziom wielu hormonów w naszym organizmie miedzy innymi T-4 (tyroksyny) czyli hormonu tarczycy. Pobudzają one także produkcję IGF-1 w wątrobie, który daje sygnał od hormonu wzrostu do komórek naszego ciała. Węglowodany zwiększają również produkcję leptyny, która jest hormonem sytości i dodatkowo napędza nasz metabolizm.

Węglowodany – podział

Węglowodany dzielimy na:

– cukry proste – monosacharydy
Charakteryzują się tym że są szybko wchłanialne łatwo się trawią. Łatwo dostają się do krwi oraz dają nam szybką energię. Duża ich ilość powoduję reakcję trzustki i wyrzut insuliny. Do cukrów prostych zaliczamy m.im. glukozę oraz fruktozę.

– cukry złożone małocząsteczkowe – oligosachrydy
Jest to połączenie dwóch cukrów prostych np. laktoza w mleku powstaje z glukozy i galaktozy a z kolei sacharoza czyli cukier z buraków powstaje z glukozy i fruktozy. Podobnie jak cukry proste nasz organizm łatwo i bezproblemowo z nich skorzysta.

– cukry złożone wielocząsteczkowe – polisacharydy
Można śmiało napisać że są ,,najlepsze” z tego względu że nasz organizm potrzebuję czasu aby je rozłożyć do cukrów prostych. Nie powodują szybkiego wyrzutu insuliny.

Węglowodany – rola w organizmie

Zawartość węglowodanów w diecie oraz ich rodzaj mają istotny wpływ na nasze zdrowie. W przypadku ich niedoboru w pożywieniu dochodzi do syntezy glukozy z białek oraz częściowo z tłuszczy a poprzez ich niedostarczanie dochodzi do spalania białka na potrzeby energetyczne. Nie jest do dobre ponieważ spożywane białko powinno być wykorzystywane przede wszystkim na odnowę białka tkankowego.

Węglowodany pełnią w naszym organizmie wiele znaczących dla życia i zdrowia funkcji:

– są głównym źródłem naszej energii (spalenie 1g daje nam 4 kcal)
– glukoza stanowi jedyne źródło energii dla mózgu, rdzenia nerwowego i erytrocytów
– są wykorzystywane jako substrat energetyczny przez tkankę mięśniową, wątrobę, serce, jelita oraz nerki
– są niezbędne do utleniania kwasów tłuszczowych do CO2 oraz wody
– mogą być wykorzystane do syntezy aminokwasów glukogennych czyli: alaniny, seryny, glicyny, histydyny, proliny, kwasu glutaminowego oraz asparaginowego.
– w połączeniu z białkami i lipidami wykorzystywane są do budowy struktur komórkowych
– stanowią niewielki materiał zapasowy, którym jest glikogen. W ilości 350-450g może wystarczyć na 12 godzin.
– w przypadku niedoboru węglowodanów w pożywieniu organizm syntezuje glukozę z białek oraz częściowo z tłuszczu w procesie glukoneogenezy
– błonnik pokarmowy jako składnik nieprzyswajalny nie daje nam jako tako energii do wykorzystania natomiast zapewnia właściwa objętość, dzięki czemu wypełnia żołądek, zmniejszając uczucie głodu. Pobudza ruchy perystaltyczne jelit co przyśpiesza wydalanie kału i zapobiega powstawaniu obstrukcji.